Een misverstand uit de wereld: over het onthouden van een stelling

Hallo iedereen. Ik zal mij eerst voorstellen. Ik ben Vladimir en ben terug van weggeweest na dertig jaar. Na een seizoen in 1999 eindigde ik op ongeveer 1470 ELO. Nu start ik net iets onder de 1400  en ik kan niet wachten! Ik heb reeds meegedaan met het bekertoernooi hoewel ik een partij heb gemist. Een bruin biertje na het schaken vind ik niet erg. Dit is geen hint of zo.

Het eerste wat ik deed na dertig jaar is  beschrijven wat mijn primaire tekortkomingen zijn m.b.t. het schaken en een cruciaal punt  blijkt het memoriseren van stellingen tijdens calculatie. Zoals de meesten ziet mijn geestestoog de dingen warrig en dus moet ik vaak “resetten”. Vervolgens luisterde ik naar wat meesters te zeggen hebben. Het lijkt erop dat veel meesters hun studenten voorzien van allerlei memorisatie -oefeningen. Dat is goed natuurlijk, maar sommigen vertellen de schaker om de stelling helemaal en helder te “zien”. En hier gaat iets mis. Ik merkte al dat er iets niet klopte, want ik oefende met precies deze doelstelling maar de fysieke verschijning v.h. bord bleef mentaal even warrig, ondanks dat het blindschaken verbeterde. Niet dat het zoveel voorstelt, maar ik onthield vooral de eigenschappen van de stelling en niet de eigenlijke stelling zelf.

Dus ging ik op zoek toen kwam ik een artikel tegen waarin beknopt de vindingen van Eliot Hearst & John Knott werd beschreven. De titel luidt: Chess as a Behavioral Model for Cognitive Skill Research: Review of Blindfold Chess by Eliot Hearst and John Knott.

De belangrijkste delen citeer ik hieronder:

(1)

But the bombshell, which prompts the present reexamination of “visualization,” is this: blindfold chess masters consistently report that what they visualize are not images of pieces or chessboards, but abstractions of these with minimal or no physical features. A typical report is, “I do not visualize real pieces but I know where they are.

(2)

The fourteen or so blindfold champions quoted by Hearst and Knott describe what they do in these terms: “no mental pictures,” “abstract knowledge,” “I know where the pieces are,” “only an abstract type of representation,” “only relationships,” “no real picture,” “the significance of a piece,” “knowing what combination or plan is in progress,” “lines of force,” “pieces are only friend or foe, carriers of particular actions,” “sort of formless visions of the positions,” and so forth. Many of the masters report that they have no mental image at all (p.151)

(3)

Several of the blindfold champions also explain that what is essential for blindfold chess skill is fluent knowledge of the color and name of each of the chessboard’s sixty-four squares, and the lengths and intersection squares of all the diagonals. Hearst and Knott add that, “Geometric knowledge of the chessboard … presumably underlies what an expert blindfold player means when he talks about visualizing “lines of force” or “powers of a piece”—rather than seeing actual pieces and colored squares in the mind’s eye.”

Kortom, trachten het bord met de stukken te visualiseren zoals het fysiek is lijkt ineffectief. In mijn optiek is de inhoud van dit rapport een houvast voor wat ons [korte termijn] doelstelling moet zijn m.b.t. visualisatie-training: manieren vinden om de stelling te beschrijven en de geometrische eigenschappen, inclusief de individuele kleuren van de velden, te kennen.

Verder laat het rapport zien dat de doorsnede tussen de echte fysieke wereld en de geestesoog “conceptualisatie” is. Men kan zich afvragen wat visualisatie echt is – of het geherdefinieerd moet worden voor de schaakwereld.

En tot zover dit onderwerp. Persoonlijk vind ik dit de meest relevante onderwerp dat zowel academisch is alsook praktisch bruikbaar is voor de schaker. Een ander interessant onderwerp is de vraag wat een “patroon” is en op welke wijze het echt helpt. Daarover later wellicht meer hoewel het de moeite waard is om daarover na te denken.

Iedereen een groet, en ik zie u tijdens de Algemene Ledenvergadering!

 

Share

3 reacties

  1. Vladimir Bosnjak schreef:

    Addendum:
    Een “must see” experiment op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=rWuJqCwfjjc

  2. Dennis Breuker schreef:

    Mooi filmpje. Het klassieke experiment van Adriaan de Groot. Ik zag ooit op tv hetzelfde maar dan liet Max Euwe Hans Böhm stellingen reproduceren. Bij de random stellingen pakte Hans een hoop stukken op, hield ze boven het bord, en liet ze erop vallen. Met daarbij de tekst: “zoiets?”. Prachtig! Helaas kan ik dat niet terugvinden op internet. Wel vond ik nog dit artikel in Trouw.

  3. Olaf Soons schreef:

    Interessant! Nieuw inzicht voor mij persoonlijk.

Geef een reactie