Ziende blind?

Hoe vaak maak je een foutje bij de notatie? Ik in ieder geval vaak, en bij samen analyseren merk ik ook geregeld dat m’n opponent iets niet goed heeft opgeschreven. Met een blinde schaken vergt het omgekeerde: de notatie gaat goed, maar je moet, behalve je eigen zetten, steeds voor je tegenstander de zet uitvoeren die bij de notatie hoort, althans de zet die hardop wordt gedicteerd. Buiten dat moet je ook nog wennen aan de klok níet indrukken: ik heb wel een keer of vijf uit automatisme onterecht ingedrukt nadat ik de zet van Lucas de Jong, mijn blinde tegenstander, uitgevoerd had. Het haalt je een beetje uit je concentratie en is niet meteen zo’n ramp, maar dat van die zet die bij het dictee hoort kan dat wél worden: het hoeft maar één keertje fout te gaan. Dat overkwam mij: ik verschoof bij de 16e zet de verkeerde loper, waardoor ik een aantal zetten in feite met een andere partij bezig was dan mijn opponent. Als je dan zegt ‘Dame slaat op e2’ en je krijgt te horen ‘daar staat niks’.. dan gaat het je snel dagen. In feite was ík even de echte gehandicapte, en die handicap was tijdens de partij onzichtbaar gebleven voor mij.

Tja, nadat de wedstrijdleider zei dat de notatie bepalend was en de partij verder gespeeld moest worden vanaf mijn laatste zet De2 heb ik maar meteen opgegeven, onder meer omdat de loper die ik dacht te slaan met mijn dame, nu mi­jn dame kon slaan. (Onze) Jan vroeg zich nog af hoe een en ander in de spelregels staat: terugzetten na een onreglementaire zet… maar er wás helemaal geen onreglementaire zet gespeeld. Ik weet niet of er echte spelregels zijn voor blinde schakers: ‘aanraken is zetten’ is er in ieder geval niet bij; misschien ‘zeggen is zetten’? Zíjn er eigenlijk wel strikte regels??

Nou blijkt mijn ervaring niet helemaal uniek te zijn: Lucas had het al vaker meegemaakt, en enkele mensen van SMB bevestigden dat zij ook al eens op deze manier de klos waren geweest (mogelijk betreft het deels dezelfde voorvallen).
Het ‘handige’ advies van de scheidsrechter achteraf was een beetje mager: steeds goed blijven kijken op het braillebordje (ik noem dat bordje waar je blinde tegenstander constant met twee handen overheen aan de weer is maar even zo) of de stand met ‘jouw’ bord correspondeert. Hij vertrouwde me nog toe dat je de gedachten van je tegenstander kunt lezen als je goed op de handbewegingen let. Niet helemaal fris, bedoeld als compensatie voor een nadeel? Het moet toch niet zover komen dat blinde spelers een extra doekje ofzo moeten meenemen voor over het braillebord.

Maar zijn er nou geen betere oplossingen mogelijk voor bovengenoemd ’zetten-probleem’ met blinden? Ik had het wel sympathiek gevonden om enkele zetten terug te gaan naar waar het misverstand begon maar snap ook wel dat het gedoe zou geven met de klok (of geeft die blindenklok bij iedere invoer de tijdstippen weer?) en niet te vergeten de (SMB-)zaal. Misschien een beter ideetje – zijn er uitvinders in de zaal? Tot voor een jaar of twintig – of zijn ze nog steeds in de handel? – had je schaakborden met een ingebouwde schaakcomputer; het bord ‘begreep’ hoe alle stukken zich verplaatsten. Als zo’n functie nou gekoppeld wordt aan de door de blinde speler ingetikte notatie, dan heb je alleen nog maar een lampje of een toeter nodig die aanslaat als er iets niet correspondeert..

Over de eerste vijftien zetten in mijn partij was ik eigenlijk redelijk tevreden: het was voor mij een try-out en vuurdoop tegelijk. Hoewel ik er op internet al heel wat mee had uitgeprobeerd met wisselend succes, had ik nog nooit in een officiële partij met zwart Scandinavisch gespeeld. Het werd – net zoals ik op internet meestal heb ervaren – heel scherp en aanvallend.

Share

3 reacties

  1. Klaus Wüstefeld schreef:

    Thei, ik voel met je mee. Ik ga dat niet in détails beschrijven, maar ik verloor ( ongeveer 60 jaar geleden) in mijn toenmalige club ( Baarn) een partij tegen een blinde ( Ik geloof, dat hij Bestman heette) . Daardoor kwam ik 1 punt te kort om snelschaakkampioen te worden. Ik ben er nu wel een overheen, maar ik word wel nog een beetje kwaad als ik er aan denk, voorak als dan duidelijk wordt, dat er nog steeds niets aan gedaan is om het recht van de niet blinde te garanderen. Discriminatie van de niet-blinde ! Daar steekt het idee achter, dat je lief moet zijn voor de blinde. Zijn blind zijn is wel erg, maar dat mag niet betekenen, dat hij een bevoorrechte positie krijgt. Ik denk aan een definitieve oplossing. De blinde moet verplicht met een hulppersoon komen . Thei, jij speelt dan gewoon een partij met die hulppersoon. De blinde zit met z’n eigen bordje ernaast . De hulppersoon doet op jouw bord de zetten zoals dat in een normale partij gebeurt, vervolgens doet hij jouw zet ook op het bord van de blinde. Dat kan zonder een woord te zeggen. Jij kunt dan gewoon je partij spelen. Dit idee zou aan de daarvoor bestemde instanties moeten doorgegeven worden: een verplichte hulppersoon !

  2. Thei van Laanen schreef:

    Wat een ongelooflijk duffe bezigheid moet dat zijn, zeg: steeds wachten op je opdracht en de gedicteerde zet uitvoeren. Na een zet of drie zou ons hulpje in slaap zijn gevallen. Of heeft op z’n minst met de verkeerde loper geschoven, waarmee het probleem weer in huis is gehaald. Je oplossing is in alle opzichten fout, Klaus!

  3. Klaus Wüstefeld schreef:

    Tja Thei, daar had ik nog niet aan gedacht: een slapende helper.

Geef een reactie