Maart: populisme versus de Denker des Vaderlands

In Nederland krijgt het fenomeen ‘linkse hobby’ steeds meer lading. Ooit werd een socialist die extra geld wilde steken in het onderwijs (iets met een middenschool) ervan beticht dat hij zich bezig hield met een linkse hobby. Dat vond Wilders wel een grappige uitdrukking en die gebruikte hem vooral om subsidies voor kunst en cultuur zo te betitelen. Dus een beetje populist (en we hebben tegenwoordig genoeg Wilders-copy-cats in de politiek rondhangen) gebruikt die term tegenwoordig om iets aan te duiden wat hem of haar onwelgevallig is. En dat gaat steeds verder. Zo wordt bijvoorbeeld zelfs de rechtsstaat gezien als linkse hobby, maar ook het milieu, ouderenzorg, woningbouw, vluchtelingenopvang, elektrisch rijden, inspraak, etc. etc. Eigenlijk alles wat goed is voor iedereen, wat een investering vereist en waar een gezamenlijke inspanning voor nodig is, is een linkse hobby. Populisme kan dus nooit een linkse hobby worden: het is goed voor niemand, het is gratuit en vereist geen inspanning.

 
Het probleem is dat de populisten vaak op het meest simpele niveau gelijk hebben. Het klopt namelijk dat je geld bespaart als je het niet uitgeeft. En het klopt ook dat je meer geld overhoudt als je niet investeert in zaken als milieu, vluchtelingen of infrastructuur. Maar hoe is dat over 5 of 10 jaar? Hoe hoog zal de rekening dan zijn? En wat als je niet alleen financiële doelen hebt als maatschappij? Maar ja, dat wordt een beetje te complex voor de gemiddelde populist. Bovendien is er over een paar jaar altijd wel weer iets anders om geen geld aan uit te geven. Of er is weer een andere etnische minderheid, beroepsgroep, buurman of schoonmoeder die overal de schuld van kan krijgen. Populisten winnen altijd. Het lukt ze zelfs om ons, terwijl we naar eigen zeggen zo’n beetje het gelukkigste volk op aarde zijn, woest, woedend, boos, ongehoord en onbegrepen te voelen. En dat laten we weten ook! In de ‘sociale media’ gaat heel Holland lekker los! Hoeveel asocialen kan een sociaal medium hebben voordat het een asociaal medium wordt?

Wij schakers hebben ook last van populisme: gaan voor de makkelijke en goedkoopste oplossing. Te vaak zijn we lui en rekenen te weinig door, maken te makkelijke keuzes en verliezen daardoor te vaak onnodig.  Van Tarrasch is bekend dat hij soms 10 minuten naar de beginstelling zat te staren voordat hij de eerste zet uitvoerde. Gewoon om in de juiste mindset te komen. Ga ik ook doen. Denken over dingen die eerste tien minuten.

Bij UVS loopt tegenwoordig hét grote voorbeeld rond als het gaat om denken over dingen. René ten Bos is in maart Denker des Vaderlands geworden. Goed, hij is (nog) geen Schaker des Vaderlands, maar het komt wel in de buurt! Het mooie is nu, in deze maand van het populisme, dat René een anti-populist is. Hij zet een Trump of een Wilders bijvoorbeeld weg als ‘onbetekenend’. Goed voor het evenwicht. René houdt zich verre van alles wat riekt naar eenvoudige-korte-termijn-oplossingen en gebaande-paden-retoriek. Ten Bos is een originele denker, hetgeen hij regelmatig toont in zijn partijen bij UVS (en natuurlijk in tientallen boeken en artikelen). Tijdnood hoort bij zijn spelopvatting: altijd op zoek naar de diepte in het spel. En als die onpeilbare diepte eenmaal gevonden is, en de tijd nijpt, dan toont René zich een heer en biedt remise aan. Alleen populisten weigeren zo’n aanbod.

Mijn voorspelling: vanzelfsprekend speelt vanaf nu de Denker des Vaderlands op bord 1 van het eerste team UVS!

Share

Geef een reactie