Met mijn laatste krachten concentreerde ik mij op een ingewikkelde doorbraak van mijn 3 witte pionnen tegen 2 zwarte op de damevleugel. Dat moest wel nauwkeurig gebeuren. In tijdnood vond mijn tegenstander niet het juiste antwoord. Nu waren de rollen omgekeerd!

Wit Wüstefeld-Rückert
Zwart dreigt De1 + (promotie) en mat. Wit heeft maar één zet: Lh4! En zwart geeft op!
Leuk puzzeltje: hoe kwamen de witte pionnen op b6 en b7 ?

K. Wüstefeld (UVS2) – Biesterbos (Pallas) Diagram-stand met zwart aan zet. Wit had misschien kansen gehad met een solide en rustige voortzetting maar vanuit een gevoel van minderwaardigheid (als invaller 3 klassen hoger spelend!) meende ik alleen maar kans te hebben met ondernemend en creatief spel. Na 15… Lxf4 16.Pd2-e4!? bereikte ik bijgaande diagramstelling en meende te gaan winnen. Een boeiende stelling, maar het bleef bij een winst visioen, ik verloor. Gelukkig konden de andere spelers nog de punten binnenhalen. Over de leuke uitslag van het team zal er beslist van de hand van de teamleider nog een verslag komen.

Wat denken jullie van deze stelling? Had wit hier winstkansen? Na 16… Lxh2+ 17.Kh1 dxe4 18.Txf6 Dg3 was het afgelopen met wit.

U las het al in het verslag van teamleider Lambert Hofman: een superieur spelend UVS team, dat op het punt stond om minstens met 6-2 te winnen verliest met 6-2. Nog nooit heb ik zoiets meegemaakt. Helaas was mijn punt, althans in deze wedstrijd, niets waard. Misschien kan dit punt na de laatste wedstrijd van de competitie nog enige betekenis krijgen.
Gezien het sublieme spel op de andere borden, had ik geen reden om trots te zijn over mijn partij: ik kan geen sensationele wendingen laten zien, evenmin verrukkelijke zetten. Ik ging geconcentreerd stapje voor stapje op mijn doel af  (met veel paard–manoeuvres, 15 paardzetten in een partij van 47 zetten.) 
Hoewel  mijn tegenstander Rugebrink door een aantal  scherpe zetten in het begin enige schrik inboezemde, was zijn spel niet altijd indrukwekkend: hij ging bijvoorbeeld, toen ik de aanval tegen zijn Koning inzette, onnodig fanatiek in  de verdediging en vergat zijn eigen aanval! Bovendien liet hij toe, dat ik zijn Konings-vleugel (met Pc5) afgrendelde, zodat  zijn stukken zo vast kwamen te zitten, dat hij bijna verplicht een foute zet moest doen.

Voortzetting van de partij vanuit het diagram:  het doel is Pc5! 29.Pe1, Txc2?  (helpt mij  sneller  op weg om het  veld d3 vrij te maken voor het paard) 30.Lxc2 Pec6  31.Pd3 Ka8  zwart is fantasieloos heeft ook weinig 32.Pc5! Eigenlijk is de partij nu klaar, gewonnen voor Wit. Mijn lamgeslagen tegenstander (bovendien met niet al te veel tijd) deed nog een paar wanhopige zetten en  hield het nog zo’n 15 zetten uit.  Misschien heeft de geachte lezer een snellere manier dan ik bedacht had. De laatste  minder belangrijke zetten zijn 32… Pb8 33.f4 Pac6 34.f5 exf5 35.gxf5 Ka7 36.e6 gxf5 37.Lxf5 fxe6 38.Lxe6 Td8 39.Kc3 Td6 40.Pf4 Pd8 41.Tg1 Pxe6  42.Pfxe6 Ld7 43.Tg7 Ka8 44.Pc7+ Ka7 45.Pe8 Tc6 46.Kb3 Ka8 47.Pxd7 zwart geeft op

UVS 3                      - het Kasteel       5–3
1 Mathijs Broere           - Joop van de Pol   0-1
2 Philippe Friesen         - Henk Rutten       1-0
3 Klaus Wüstefeld          - Jos Steinmann     1-0
4 Afwezig                  - Nick Kooymans     0-1 (R)
5 Justin Sewalt            - Clemens Levink    1-0
6 Marcel verstappen (t.l.) - Niels Radder      1–0
7 Thei van Laanen          - Ton Wouters       0–1
8 Wim  Krabbendam          - Leo van Dijk      1-0

Vooraf

Teamleider Marcel  had een relaxt sfeertje willen scheppen door te mailen, dat we speelden om “des keizers baard”. Dat had hij niet moeten doen. Wij voelden ons daar niet goed bij, want stel, dat we die baard zouden winnen…  gatverdamme…., dat baardhaar met de sporen van  het laatste eten nog  erin. Niet iedere Keizer wast zijn baardharen regelmatig !  Ik denk, dat  Frans van de Hooven aan bord 4 daarom is weggebleven. “Aan mijn lijf geen baardharen” moet hij gedacht hebben. Was het alleen de baard of moesten er koppen rollen inclusief de baard er aan ?
Als er iemand iets meer weet van die  uitdrukking “des keizers baard “dan hoor ik dat graag.  In het spreekwoordenboek stond, dat je dan om “niets” speelde, om  ” iets onbenulligs”.  En dat klopte: in onze twee voorafgaande wedstrijden hadden we op zeer ongelukkige wijze net genoeg punten verloren  om net geen kampioen in onze groep te kunnen worden. Het was nu  strijden om het niets betekenende Brons, waarin wij dus ruimschoots slaagden. Omdat ik ( Klaus) binnen een uur klaar was en alle partijen zag,  was Marcel het er  mee eens, dat ik het verslag zou maken.

De sterkte  of zwakte van “het Kasteel”

Behalve, dat het team van het Kasteel het vorig jaar op nogal gelukkige wijze was gepromoveerd, waren er 2 of 3 sterke spelers uit het team vertrokken, zodat alleen de eerste twee borden nog redelijk sterk waren. Over die twee eerste borden heb ik geen duidelijkheid. Normaal speelde Henk Rutten aan het eerste bord, maar  nu speelde hij aan het tweede. Er was nog een zekere vd Pol, die maar 2x meespeelde en nog sterker is dan Rutten.  vd.Pol staat hierboven aan het eerste bord genoteerd .

Wat gebeurde er aan onze borden?

1^ste bord :  Mathijs Broeren  verliest

Na een degelijke opening rukten de g en de h pion van Mathijs op en  kon vd Pol  pionverlies niet meer verhinderen, omdat hij anders een ingewikkelde  voor hem  ongunstige Dameruil moest aangaan.  Mathijs kon toen na nauwkeurig spel denken aan een Koningsaanval op de a-lijn, maar dat durfde hij misschien terecht niet aan !  In een gelijk opgaande strijd  met ingewikkelde stelling gaf Mathijs zijn Dame voor een Toren en loper. Minstens remise leek er toen wel in te zitten  doordat beide Torens opgewassen waren tegen de Dame, maar Mathijs  gaf helaas één van de Torens weg en verloor.

2^de bord: Henk Rutten – Philippe Friesen na de 39^ste zet van Wit

In de partij van Philippe  werden al vroeg de Dames  geruild, en kon  Philippe  op slimme  wijze  het spel  steeds meer in zijn greep krijgen , zodat de bewegingsvrijheid van zijn tegenstander steeds minder werd. Op het laatst  moest Philippe echter goed oppassen. Hiernaast is een kritieke en zeer opwindende stelling te zien.  Wit dreigt mat in twee! ( 40.g4+, Kh4 en   40.Txh6 mat ! ) Zwart heeft maar 2 reddingszetten! Hij kiest  39…. g4+  40.hxg4+, Kg5  41.Pxf1? (Tc5 + was beter voor Wit, maar uiteindelijk wint zwart dan toch )  41… e2   42. Tc1 en Wit (Rutten)  geeft op. In nevenstaande stelling was echter ook 39…., Le2+ een interessante zet. Bijvoorbeeld 40.Kxe2, Pxd2!  41.Pxd2, exd2 en Zwart houdt hoe dan ook een gewonnen eindspel over.

3^de bord  : Klaus Wüstefeld -  Jos Steinmann  na de 22^ste zet van zwart h5

Ik koos een agressieve opstelling en won binnen nog geen uur. Rechts ziet u de beslissende stelling. Zwart speelde 22… h5. Het lijkt voor de hand te liggen om 23.De2 of Dd1  te spelen, maar ik speelde vanuit deze stelling 23. f6+!  zwart kan dan geen Dxf6 spelen wegens Dxd7. Hij speelde 23… Kh7 ?? en maakt het mij extra gemakkelijk, doordat ik het nu ongedekte paard kon pakken. Na 24.Dxg5 was het twee zetten later over. Natuurlijk had Zwart vanuit de stelling na 23.f6! met 23… Kh6 het paard moeten dekken, zodat hij nog tegenspel kon krijgen. Dan had zoiets kunnen volgen als:  24.De2 ,Ph7 25.Phf5+, Lxf5  26.Pxf5 ,gxf5  27.Txf5, Pxf6  28. De3+ ,Kh7  29.Tef1 en Wit wint spoedig op verschillende manieren.

4^de bord Frans vd Hooven   ( Het is de vraag,of Frans geen enkele email gezien had, want hij was er niet.

5^de bord Justin Sewalt wint  (Wit)

Het begon met een  aanval op de Koningsvleugel via een oprukkende f-pion. Om zich te verdedigen moest zwart zijn Koningsvleugel  verzwakken, maar hij veroverde wel de aanvankelijk onaantastbaar lijkende                        f-pion van Justin .  Vervolgens wist justin uitstekend te profiteren van een beetje  onnauwkeurig spel van zijn tegenstander met direct gevolg, dat een binnengedrongen paard   gepend werd en Justin  ten koste van een paar pionnen het paard wist te veroveren.  In het eindspel kreeg Justin de kans om via handige schaakjes met zijn paard  de pionnen van zijn tegenstander weer terug te winnen en won de partij.

6^de bord    Marcel verstappen wint

Een evenwichtige opening werd gevolgd door een Middenspel met aan beide zijden 2 Torens en een paard.  Marcel wist zich ondanks de druk, die de tegenstander op de f en g lijn uitoefende goed te handhaven. Hij posteerde zijn paard op een stevige en strategisch handige plaats, drong met beide Torens en de Dame    langs de h-lijn   de vijandelijke linies binnen en  leek heel even met  beide Torens samen met het Paard  Mat te gaan zetten.. Dat lukte niet direct, maar  na  afruil van stukken ging de winst toch duidelijk naar Marcel.

7^de bord Thei van Laanen  verliest

Thei kwam goed uit de opening met een actief Loperpaar, dat elke aanval van de tegenstander kon afslaan. Hij verraste zijn tegenstander met een  rebelse groep van pionnen die dreigend oprukten naar de Koning,  Ton Wouters  wist zich te redden  door met Kb8  de met de loper gedekte b pion tegen te houden. Hierna deed de man uit Wychen door het midden een tegenaanval en wist zowaar  Torenwinst  ( tegen een paard ) te bereiken. De situatie was zo ingewikkeld, dat niet duidelijk was, of Thei iets beters had.  Met twee Lopers tegen een paard  en Toren wist Thei toch nog wel enige dreigingen in het spel te brengen, zodat hij de Toren  terugverdiende , maar het eindspel dat daarna volgde kon hij net niet  redden..

8^ste Bord Wim Krabbendam

Een zeer degelijk gespeelde partij. Door een slim doordachte  geforceerde Loperruil kwam met tempo-winst een actieve Toren op c8 te staan, die de opgerukte  pion op deze c-lijn ondersteunde. Het gevolg was indirect, dat Wim via de e-lijn de e3-pion  met Dame en Toren  kon bestoken, zodat deze uiteindelijk veroverd kon worden.  Daarna verhoogde Wim stap voor stap de druk op de stelling van de tegenstander, die toen, zonder opvallend slecht te staan, het heilloze van zijn situatie inzag en het opgaf.

Het was wel leuk, dat we ondanks enige tegenslagen de medekoploper wisten te bedwingen. Lambert vroeg mij tijdens de laatste club-avond, hoe het mogelijk was, dat ik mijn partij tegen Huub Blom nog gewonnen had, want onze partij stond toch pot-remise! Deze vraag kon ik mondeling niet echt duidelijk beantwoorden. Dus Lambert: voor jou even een iets uitgebreider uitleg. Ik kan wel vooraf al verklappen, dat Huub ( hoewel hij geen verschrikkelijke blunders maakte) mij misschien heimelijk wel goed gezind was en mij de winst blijkbaar wel gunde.

steling na de 23e zet van zwart	Inderdaad zag het er remise-achtig uit. Huub hield met zijn stukken mijn iets sterkere centrum in bedwang. Door een dubbelpion op g-lijn was mijn koningsvleugel iets minder. Huub koos dit psychologisch zeer geschikte moment uit om remise aan te bieden. Gezien de stand aan de andere borden leek het mij niet verantwoord om remise aan te nemen, maar wat moest ik doen in zo’n remisestand ? Huub speelde ook nog eens een degelijke partij. Misschien moest ik wachten op een minder goede zet van Huub ?! Ik speelde verder. 22.Tf4, Td5 23.Te1, Tg5 24.Tf3,Kf8 25.Tee3, Td7 Door dit geschuif met de Torens leek het echt op remise.
Er moest iets anders gebeuren. 26. Le2, Td7-d5 27. g4!? dan maar de dubbelpion een iets waardiger bestaan geven, zie het tweede diagram. (Pg4x kan uiteraard niet wegens Te6x en ook Tg4x faalt na Tf6x) Het geeft wel een gevoel van onmacht, als je een pion zomaar met twee stukken niet kan pakken. (Dat blijkt ook uit de volgende zet, die Pg4x wel weer mogelijk maakt) .27…., Ke7 waarna een tweede remise-aanbod volgde. Weer sloeg ik het af, nu met een duidelijk winstplan, waaraan Huub wel enigszins coöperatief zou moeten meewerken en dat gebeurde ook. Ik achtte mijn Loper iets sterker dan zijn Paard. Mijn pionnen aan de Damevleugel zouden moeten oprukken, terwijl ze ondersteund werden door mijn Loper. Interessant daarbij is, dat ik de promotievelden a8 en f8 met mijn Loper kon bestrijken.	stelling na 27.g4
stelling na 41… Kd8	En zo werd mijn plan met enige hulp van Huub bewaarheid. Een goede analyse zou misschien kunnen aantonen, dat dit geen winst was voor Wit. 28. Tg3, Td6 ? (Het vraagteken en het volgende uitroepteken zijn door Huub zelf, na de partij geplaatst) 29.Te5 ! Tb6 30.Tg5x,g5x 31.b4 (de opmars) Pd5 32.a3,Pf4 33.Lf1,Tc6 34.b5,Te6 35Te3,Pd5 36.Td3,b6 37.c4,Pc7 38.a4,e6!? 39.c5,c5x 40.c5x,Td3x 41.Ld3x, Kd8 en er volgen nog 13 zetten. De pionnenmeerderheid zal ondersteund door de Loper zeer gevaarlijk worden. Om de pionnen te stuiten geeft Huub ook nog eens zijn paard weg, waarna het natuurlijk helemaal is afgelopen.

Toen mijn tegenstander na ongeveer een kwartier spelen met zwart 5… c6 speelde, wist ik, dat ik de partij ging winnen. Ik moest dan wel misschien nog 5 à 6 uur zweten, maar met die stelling moest het punt wel binnen te halen zijn, als ik geen blunders meer zou maken. Misschien zou ik na 2 à 3 uur zelfs al via een overweldigende aanval mijn tegenstander plat gekregen hebben. Maar verrassing : 1 minuut later na de 6de zet van Wit was de partij echter al klaar. De winst voor UVS was binnen . Zes zetten in nog geen 15 minuten. Het was zeer opwindend ! 1 e4,d6 2.Pc3,Pf6 3.Lc4,g6 4.d3,Lg7 5.f4,c6 6.Lb3 !!! en de partij was klaar. Zie de eindstand. Verder spelen was nutteloos. Mijn tegenstander moest zijn hoofd buigen.

Bij de achteraf-analyse bleek Wit inderdaad over goed spel te beschikken en een overtuigende aanval op te kunnen zetten, waarbij er aan alle kanten winstvarianten waren. Ik wil dit nadrukkelijk zeggen, want door de omstandigheden heb ik dit niet kunnen bewijzen.
Heeft mijn tegenstander zo geniaal doorgedacht, dat hij 40 zetten vooruit al zag, dat hij ging verliezen ? Was dat reden waarom hij geen zin had om deze partij eindeloos door te spelen? De argeloze lezer zal enige uitleg willen hebben. Het verhaal gaat zeer diep.

Om een reconstructie van het voorval te geven, zie ik mij genoodzaakt om enige sociale achtergrondgegevens van mijn tegenstander te geven. Bij gebrek aan kennis over die achtergrond, zal ik creatief moeten denken. Deels fantaserend kom ik tot de volgende reconstructie: Wim Bulter is een sympathiek man, heeft Nederlands gestudeerd, heeft ook iets gedaan met communicatieve wetenschappen. Hij is populair in Lonneker en heeft een grote schare aan fans. Men wist van zijn komende strijd tegen UVS. De fans hadden zich in het centrale café van Lonneker verzameld, best wel een leuk en ruim café voor zo’n klein dorp. Getooid met de gekste kleding , hoeden en slingers , gaf men zich over aan het ruime sop van de Pils.
De held, Wim Bulter, zou begeleid worden door een volle zaal met circa 100 fans. Nabij de duitse grens waren de begrippen Bier en worst overigens niet vreemd. Men had ook een blaas-orkest ingehuurd, want men zou onze held Wim laten merken, dat de fans hem steunden! Hij zou dan het gejuich van zijn fans kunnen horen, dat begeleid werd door flink luid hoempapa muziek.
De voorzitter van de fanclub kondigde het plechtige moment aan: hij ging bij Wim bellen op zijn mobiel. Wims mobiel ging over, Wim nam op en onder gejuich van zijn fans en muzikale begeleiding wenste de voorzitter van de fanclub Wim veel succes toe.

Na de partij heb ik met Wim nog een autotochtje gemaakt, omdat de eerste bordspeler al rennende naar de schaakzaal in de klokkentoren zijn rugzak en andere weekendtas ergens had afgeworpen, want anders zou hij niet op tijd aankomen. We hebben de afgeworpen spullen nog teruggevonden.

stelling 1 Lambert Hofman – Klaus Wüstefeld Wit begint en wint! Om degradatie te vermijden was winst voor zwart belangrijk. Na de bekende b4-opening van Lambert kon de zwartspeler dik tevreden zijn met nevenstaande stelling. U zult het echter niet geloven, maar wit weet in twee zetten de zwarte dame in te sluiten, pakt vervolgens op de 3de zet de dame niet, maar tovert een onhoudbaar mat tevoorschijn. Ziet u, hoe dit had kunnen gebeuren? d.w.z. bijna geforceerd, wel met een beetje medewerking van de zwartspeler.

stelling 2 Onno Marres – Klaus Wüstefeld Zwart begint en wint (ongelofelijk!) Wat minder gemotiveerd speelde ik snel en slordig. Ik dacht de witspeler middels een torenoffer in een mat-net te kunnen lokken, maar Onno weigerde de toren en vervolgens veroverde hij op slimme wijze mijn paard. Afijn, ik mocht slecht spelend en blunderend nog blij zijn, dat ik in nevenstaande stelling terecht kwam. De kreet “zwart begint en wint!?!” komt nogal belachelijk over. Toch is het serieuzer dan het lijkt. Medewerking van de tegenstander is hier wel vereist.

stelling 3 (Het vervolg) De beslissende fase in de partij Onno Marres – Klaus Wüstefeld. Hoe kan Zwart met ‘n toren tegen ‘n loper de winst afdwingen? Waarschijnlijk is dat onmogelijk, maar toch heeft zwart na twee zetten geforceerd winst. Wit hoefde maar één foutzet te doen. Wat speelde zwart en hoe kon hij na enige dwangzetten de witte pion en de loper veroveren?

De uitwerkingen

stelling 1
Lambert Hofman – Klaus Wüstefeld Wit begint en wint !
22.Pxd8, Lxf1??? (a tempo gespeeld “hij een toren, ik een toren”). Goed was o.a. 22… Dxd8! maar nu gaat het geforceerd mis. 23.Te8!! Opeens dreigt de zwarte dame met aftrek-schaak geforceerd verloren te gaan. Zwart had de schade nog enigszins kunnen beperken, maar speelde 23… De5??? Waarna wit niet eens de zwarte dame meer behoeft te pakken, want hij heeft nu via de krachtzet 24.Pe6+!! en 25.Df3+ spoedig mat.

stelling 2
Onno Marres – Klaus Wüstefeld Zwart begint en wint (ongelofelijk!)
46… Td7!?! 47.cxd7??? (ik pakte de toren a tempo, met de gedachte “hij zal het spoedig opgeven, het zal wel een wanhoopsdaad zijn”). Aan pat had Onno niet gedacht, want zwart had kort daarvoor nog 2 torens op het bord. Nu had zwart een dolle toren. 47… Txg3+! en omdat Onno nog steeds winstkansen zag, stond hij toe, dat ik zijn loper en toren in mijn zak zou steken. 48.Kf2 Txd3. En nog steeds zag Onno winstkansen, terwijl pat nog steeds geforceerd kon worden.
Zo kwam het tot stelling 3.

stelling 3
De witspeler had intussen remise aangeboden, maar nu zag ik weer winstkansen voor zwart en Onno hielp mij erbij om de gedachten, die ik had, te verwezenlijken. 57… Tc2 58.Lf3?? Hierna is het uit. Er volgen alleen nog maar dwangzetten 58… Ke3 59.Lg4 Tc1+ 60.Ld1 Ta1 61.a5 Txa5 62.Lb3 Ta1+ 63.Ld1 Tb1